Nam Quốc tổ quốc là bài bác thơ của người sáng tác Lý thường xuyên Kiệt. Tương truyền trong quy trình tiến độ sục sôi võ thuật cùng giặc nước ngoài xâm, Lý hay Kiệt đã sáng tác nên bài bác thơ này. Tối ngày khuya thanh vắng, ông đã ở trong đền rồng thờ và cất giọng đọc bài thơ. Giọng hào hùng, hào khí chói lóa khiến cho quân giặc hoảng loạn. Sau này như lời bài bác thơ, quân và dân ta đã thành công quân giặc.

Bạn đang xem: Nam quốc sơn hà

*
Nam Quốc đất nước là bài xích thơ của tác giả Lý thường xuyên Kiệt

Nam Quốc giang san – bạn dạng tuyên ngôn hòa bình đầu tiên của Việt Nam

Nam quốc tổ quốc (chữ Hán: 南國山河) là một trong những bài thơ thất ngôn tứ tốt viết bằng văn ngôn không rõ tác giả. Đây là bài bác thơ khét tiếng trong lịch sử hào hùng Việt Nam, được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam, khẳng định hòa bình của nhà cầm cố quyền Đại Việt trên những vùng đất của mình. Bài thơ được mang đến là bài thơ thần , bởi vì thần phát âm giúp Lê Hoàn phòng quân Tống năm 981 với Lý hay Kiệt chống quân Tống năm 1077.

*

Tiếng thơ vang vọng khắp khu đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt lại say sưa vào ngọn lửa yêu nước. Lý thường xuyên Kiệt lúc bấy giờ không yêu cầu đứng trên đài tuyên ngôn cơ mà vẫn rất có thể tuyên bố tự do đất nước.

Tên gọi

Bài thơ này vốn không tồn tại tên, tên gọi Nam quốc tô hà là vì những tín đồ biên soạn cuốn sách phù hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 (sách vì chưng Nhà xuất bạn dạng Văn học tập xuất bạn dạng năm 1976) đặt ra, mang từ tứ chữ đầu trong câu thơ đầu tiên của bài xích thơ này (Nam quốc tổ quốc Nam đế cư).

Tiếng thơ vang vọng khắp khu đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt lại chìm đắm vào ngọn lửa yêu nước

Văn bản

Bài thơ phái nam quốc giang sơn có tối thiểu là 35 dị phiên bản sách cùng 8 dị phiên bản thần tích. Thư tịch đầu tiên có chép bài thơ này là sách Việt năng lượng điện u linh tập, song bản Nam quốc sơn hà trong Việt điện u linh tập chưa phải là phiên bản được nghe biết nhiều nhất, bản ghi vào Đại Việt sử cam kết toàn thư bắt đầu là bản được không ít người biết nhất. Đại Việt sử cam kết toàn thư là bộ chính sử đầu tiên có ghi chép bài xích thơ này.

Bản ghi vào Đại Việt sử ký kết toàn thư như sau:

南國山河南帝居,

截然分定在天書。

如何逆虜來侵犯,

汝等行看取敗虚。

Phiên âm Hán-Việt:

Nam quốc tổ quốc Nam đế cư

Tiệt nhiên phận định tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Bản dịch nghĩa của Võ Minh Hải:

Sông núi nước nam giới thì vua nước phái mạnh cai quản

Rõ ràng vẫn được phân chia tại sách trời

Cớ làm cho sao đàn giặc ngỗ ngược kia đến đây xâm phạm

Rồi đây chúng cất cánh sẽ thấy cùng nhận mang sự thua thảm hoàn toàn

*
Bài thơ này vốn không có tên, tên gọi Nam quốc sơn hà là do những tín đồ biên soạn cuốn sách phù hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 đặt

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Tri Tài:

Sông núi nước Nam, vua nước nam ở,

Phân vị rạch ròi đang ghi trong sách trời.

Cớ sao bè đảng giặc bạo ngược mang đến xâm phạm,

Chúng bây rồi xem, đang chuốc mang thất tại tung tành.

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Hùng Vĩ:

Sông núi nước Nam, nam giới đế quản ngại trị

Hiển nhiên đang định phận trên thiên thư

Cớ sao bọn giặc ngỗ ngược cho xâm phạm

Mà bọn chúng bay, coi ra, lại chịu bại ư?

Bản dịch của nai lưng Trọng Kim:

Sông núi nước nam vua nam giới ở

Rành rành định phận làm việc sách trời

Cớ sao anh em giặc quý phái xâm phạm

Chúng bay có khả năng sẽ bị đánh tơi bời.

Hãy thuộc lắng nghe bài xích thơ được đọc để vang vọng hào khí bất tỉnh nhân sự trời hiện giờ nhé!

Lịch sử ra đời bài thơ phái mạnh Quốc sơn Hà

Trong chiến tranh Tống–Việt lần sản phẩm nhất

Theo sách Lĩnh phái nam chích quái:

Năm Thiên Phúc nguyên niên hiệu vua Lê Đại Hành; Tống Thái Tổ không đúng Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng cất quân xâm chiếm nước Nam. Phía 2 bên đối lũy cùng nạm cự với nhau ngơi nghỉ sông Đồ Lỗ. Vua Lê Đại Hành mộng thấy nhì anh thần nhân nghỉ ngơi trên sông vái cơ mà nói rằng chúng ta là Trương Hống, Trương Hát xưa theo Triệu Việt Vương; nay xin thuộc nhà vua tiến công giặc để cứu giúp sinh linh. Vua Lê Đại Hành tỉnh giấc dậy tức thời đốt mùi hương khấn mong thần giúp. Đêm ấy thấy một người dẫn đoàn âm binh áo trắng cùng một tín đồ dẫn đoàn âm binh áo đỏ từ bỏ phía Bắc sông Như Nguyệt và lại cùng xông vào trại quân Tống nhưng mà đánh. Quân Tống khiếp hoàng, thần nhân tàng hình trên không, to tiếng ngăm rằng:

“ nam giới quốc tổ quốc Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc Lỗ lai xâm lược

Bạch thừa nhận phiên thành phá trúc dư.”

Quân Tống nghe thấy, xéo đạp lên nhau chạy tan, lose mà về. Vua Lê Đại Hành trở về ăn mừng, truy tìm phong cho hai vị thần nhân, một là Tinh Mẫn Đại vương lập miếu thờ trên ngã cha sông Long Nhãn, nhì là Khước Mẫn Đại vương, lập miếu ngơi nghỉ ngã tía sông Nguyệt. Đa số các nhà nghiên cứu và phân tích thống nhất đề tên khuyết danh người sáng tác bài thơ. Riêng rẽ Lê bạo phổi Thát trong bài bác “Pháp Thuận và bài xích thơ thần nước nam sông núi” đến rằng tác giả bài thơ là Đỗ Pháp Thuận.

Các công ty nghiên cứu gần đây thống nhất quan điểm Nam quốc giang san là bài bác thơ, xuất hiện thêm dưới thời Lê Đại Hành.

*

Trong chiến tranh Tống–Việt lần lắp thêm hai

Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư

Năm 1076, Quách Quỳ, Triệu Tiết

Triệu Tiết

Triệu huyết (chữ Hán: 赵禼, 1026 – 1090), thương hiệu tự là Công Tài, bạn Y Chánh, Cung Châu , là tướng tá lĩnh, quan lại viên đơn vị Bắc Tống trong lịch sử dân tộc Trung Quốc. Triệu huyết từng làm cho Chiêu thảo phó sứ, theo Chiêu thảo sứ Quách Quỳ thôn tính Đại Việt. Ngay sát trọn sự nghiệp của mình, Triệu Tiết bảo đảm an toàn biên giới phía t…

 đem quân 9 tướng, phù hợp với Chiêm Thành, Chân Lạp tiến công Đại Việt. 2 bên giao tranh ở sông Như Nguyệt, một đêm quân sĩ thốt nhiên nghe trong thường Trương tướng quân tất cả tiếng đọc to rằng:

“Nam quốc tổ quốc Nam đế cư

Tiệt nhiên phân định trên thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Sau này đúng thật lời thơ, Lý thường xuyên Kiệt vượt qua quân Tống.

Theo sách Việt điện u linh – Chuyện Trương Hống và Trương Hát

 Thời nam Tấn Vương đơn vị Ngô đi đánh dẹp Lý Huy làm việc Long Châu, đóng góp quân ở cửa Phù Lan, đêm ngủ mộng thấy hai tín đồ kỹ vĩ, diện mạo khôi ngô đến giới thiệu nhà vua và xin trợ chiến. Công ty vua hỏi danh tính, họ vấn đáp rằng bọn họ là bằng hữu vốn tín đồ Phù Lan, làm tướng của Triệu Việt Vương, Việt vương bị Lý nam giới Đế tấn công bại. Phái mạnh Đế làm cho lễ trọng ý ước ao cho họ có tác dụng quan; nhị em chối từ, trốn vào núi Phù Long, nam Đế các lần cho những người truy nã ko được, bắt đầu treo ngàn rubi cầu bạn bắt. Hai đồng đội đều uống thuốc độc cơ mà chết. Thượng đế thương bọn họ vô tội cho làm Than Hà Long Quân Phó Sứ, tuần nhì sông Vũ Bình với Lạng Giang đến tận trên nguồn, hiệu là Thần Giang Phó Đô Sứ. Trước kia đã giúp vua Ngô Quyền vào chiến dịch Bạch Đằng.

Nam Tấn Vương tỉnh dậy mới đem tế và khấn thần phò trợ. Kế tiếp Nam Tấn Vương win trận, bình xong quân Tây Long vua không nên sứ phân tách chỗ lập thường thờ, đều phong làm cho Phúc Thần một phương, chiếu phong anh là Đại Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền rồng ở cửa sông Như Nguyệt. Còn em là đái Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập thường ở cửa ngõ sông phái mạnh Bình.

Thời vua Nhân Tông bên Lý, binh Tống phái mạnh xâm kéo mang lại biên cảnh; vua không nên Thái uý Lý hay Kiệt dựa kè sông đóng cừ để gắng thủ. Một đêm kia đấu sĩ nghe trong đền gồm tiếng ngâm khổng lồ rằng:

“ Sông núi nhà Nam phái mạnh đế ở

Phân minh trời định trên thiên thư.

Cớ sao nghịch lỗ quý phái xâm phạm

Bọn chúng rồi đây vẫn bại hư.”

Quả nhiên quân Tống không đánh sẽ tan rã. Thần mộng rõ ràng, mảy lông sợi tóc chẳng sai.

Xem thêm: Ảnh Hiếm Về Cuộc Sống Của Thổ Dân Châu Mỹ Giống Hệt, Ảnh Hiếm Về Cuộc Sống Của Thổ Dân Da Đỏ

*

Theo Bửu Diên Nguyễn-Phúc, Thị hoàng anh Phạm (2003)

Năm 1076, rộng 30 vạn quân công ty Tống (Trung Quốc) bởi vì Quách Quỳ chỉ đạo xâm lược Đại Việt (tên nước việt nam thời đó). Lý thường Kiệt lập phòng tuyến đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để ngăn địch. Quân của Quách Quỳ đánh mang đến sông Như Nguyệt thì bị chặn. Những trận quyết chiến khốc liệt đã xẩy ra tại đây nhưng quân Tống chẳng sao vượt được phòng tuyến đường Như Nguyệt, đành đóng góp trại đợi viện binh. Đang đêm, Lý hay Kiệt cho những người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát làm việc phía nam bên bờ sông Như Nguyệt, giả làm cho thần phát âm vang bài bác thơ trên. Nhờ thế ý thức binh sĩ lên khôn cùng cao. Lý hay Kiệt liền mang đến quân quá sông, tổ chức một trận quyết chiến, đánh thẳng vào trại giặc. Phần bởi vì bất ngờ, phần bởi sĩ khí quân Đại Việt vẫn lên, quân Tống kháng đỡ yếu hèn ớt, số bị chết, bị thương đã hơn thừa nửa. Lý thường xuyên Kiệt liền cho người sang nghị hòa, mở đường đến quân Tống rút quân về nước, giữ lại vững cương vực nước Đại Việt (Việt Nam).

Ý nghĩa hai câu thơ cuối và đối tượng của bài bác thơ

Trong câu thơ cuối của bài bác thơ phái nam quốc sơn hà có đại từ bỏ nhân xưng ngôi thứ hai số những “nhữ đẳng” 汝等. Vào các bạn dạng dịch thơ của bài xích thơ này trường đoản cú nhữ đẳng số đông được dịch là chúng bay hoặc chúng mày. Theo Nguyễn Hùng Vĩ cùng Nguyễn tô Phong “nhữ đẳng” 汝等 trong câu thơ cuối của bài xích thơ nam quốc tổ quốc là chỉ quân Đại Việt, đối tượng người tiêu dùng của bài bác thơ là quân Đại Việt, chưa phải quân Tống, ý của nhị câu thơ cuối của bài thơ là tại sao quân giặc mang đến xâm phạm mà những ngươi (quân Đại Việt) lại cam lòng chịu đựng thất bại.

Nam quốc sơn hà

Nam quốc giang san Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Dịch nghĩa

“Núi sông nước nam giới thì vua phái nam ở,

Cương giới đang ghi rành rành ngơi nghỉ trong sách trời.

Cớ sao anh em giặc bạo ngược tê dám tới xâm phạm?

Chúng bay hãy đợi xem, thế nào cũng chuốc mang bại vong.”

Tương truyền, năm 1077, rộng 30 vạn quân Tống bởi vì Quách Quỳ lãnh đạo xâm lược Đại Việt. Lý hay Kiệt lập phòng tuyến đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để ngăn địch. Quân của Quách Quỳ đánh cho sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều cuộc chiến ác liệt đã xẩy ra tại đây tuy vậy quân Tống ko có gì vượt được phòng đường Như Nguyệt, đành đóng góp trại chờ viện binh. Đang đêm, Lý thường xuyên Kiệt cho người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát, làm việc phía phái nam bờ sông, giả có tác dụng thần phát âm vang bài xích thơ trên. Nhờ vào thế lòng tin binh sĩ lên hết sức cao. Lý thường xuyên Kiệt liền mang lại quân quá sông, tổ chức một trận quyết chiến tấn công thẳng vào trại giặc. Phần vì bất ngờ, phần vị sĩ khí quân Việt đang lên, quân Tống phòng đỡ yếu đuối ớt, số bị chết, bị thương vẫn quá nửa. Lý thường Kiệt liền cho những người sang nghị hoà, mở đường mang lại quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, giữ lại vững phạm vi hoạt động Đại Việt. Một trong những nhận định xem bài thơ này là bản tuyên ngôn chủ quyền đầu tiên của Việt Nam.

Bài thơ này nằm trong truyền thuyết về hai đồng đội Trương Hống, Trương Hát. Tài năng liệu gắn truyền thuyết thần thoại này với Lý thường xuyên Kiệt trong cuộc chiến chống quân Tống năm 1076, nhanh nhất có thể là Việt điện u linh (Lý Tế Xuyên đời Trần), sau đó được nhiều sách sử khác như Đại Việt sử ký toàn thư, Việt sử tiêu án,… chép lại. Trong những khi đó, sách Lĩnh nam giới chích quỷ quái (Trần nuốm Pháp đời Trần) lại gắn thần thoại này với trận đánh chống quân Tống lần thứ nhất thời chi phí Lê của Lê Đại Hành năm 981, với ngôn từ như sau:

南國山河南帝居,

皇天已定在天書。

如何北虜來侵掠,

白刃翻成破竹餘。

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

‡ Hoàng thiên dĩ định ‡ trên thiên thư.

Như hà ‡ Bắc lỗ lai xâm ‡ lược,

Bạch thừa nhận phiên thành phá trúc dư.

(Sông núi nước nam giới thì vua nam giới ở.

Thượng đế đang định bởi vậy trong sách trời.

Cớ sao giặc phương Bắc lại tới đây xâm lược,

Gươm sáng vẫn chém hết các ngươi rã tành như chẻ tre.)

Ngoài ra, bài xích thơ còn tồn tại khoảng rộng 30 dị bạn dạng được chép trong những sử cùng sách khác nhau. Tiêu đề bài thơ bởi vì nhóm biên soạn Hợp tuyển chọn thơ văn vn thêm.

*

Bản dịch của Lê Thước, nam Trân

“Núi sông nam Việt vua nam ở,

Vằng vặc sách trời phân chia xứ sở.

Giặc dữ cớ sao phạm đến đây?

Chúng mày độc nhất vô nhị định nên tan vỡ.”

Bản dịch của Nguyễn Đổng Chi

“Nước nam Việt tất cả vua nam Việt,

Trên sách trời phân tách biệt rành rành.

Cớ sao giặc dám hoành hành?

Rồi đây bay sẽ rã tành cho coi.”

Dị bản

“Nam quốc sơn hà nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định trên thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm

Bạch dìm thiên thành phá trúc dư.”

Dị bản

“Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm,

Nhất trận phong cha tận tảo trừ.”

Bản dịch của Hoàng Xuân Hãn

“Sông núi nước Nam, vua nam ở,

Rành rành định phận trên sách trời.

Cớ sao bọn giặc sang xâm phạm?

Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.”

Nam Quốc sơn Hà đó là bài thơ thần của Việt Nam. Khi bài thơ vang lên khiến ý chí chống giặc của người việt sục sôi với quân giặc hoảng sợ. Mặc dù qua từng nào năm thì ngọn lửa ấy vẫn còn đấy vang vọng vào lời bài xích thơ. Nam Quốc đánh Hà chính là phiên bản tuyên ngôn tự do đầu tiên của Việt Nam.